پ: راهکاری برای اقتصاد بدون تکیه به نفت – اصلاحات نظام یارانه ها و بیمه:
نظام ها برای این استکه به اشخاص ضعیف جامعه کمک کرده و سهم آنها را از امتیازات حساب عمومی تعدیل کند؛ همچنین نظام بیمه نیز برای پوشش خطر و ریسک اشخاص جامعه در همه موارد است.نظام یارانه ها و بیمه نیز مشکلاتی دارد که بیان می شود.
پ۱-اشکالات نظام یارانه ها و بیمه
۱-بخشهای خدمات رسان بسیار زیادی از بخشهای رسمی مانند کمیته، بهزیستی، وجوهات شرعی، موقوفات و یارانه های پنهان و آشکار دولت و بخشهای غیر رسمی مانند گروه های جهادی و کمکهای مردمی به نیازمندان کمک می کنند؛ ولی اثر بخشی چندانی نداشته و با هم هماهنگ نیستند.همچنین بخش زیادی از منابع این بخشها صرف هزینه خودشان می شود.
۲- بخش موقوفات، خمس و زکات و حق الامتیازها که متعلق به نظام یارانه هاست؛ بخوبی مدیریت نمی شود.همچنین سامانه جامعی برای شناسایی نیازمندان جامعه وجود نداشته و یارانه های آشکار و پنهان در جامعه عادلانه توزیع نمی شود.
۳-نظام بیمه باید ریسک همه اشخاص جامعه، در همه زمینه ها پوشش دهد؛ ولی با وجود پراکندگی زیاد بیمه ها، این مهم انجام نمی شود. همچنین نظام بیمه ناعادلانه و ناکارآ بوده و اشخاصیکه بیشترین خسارت ایجاد می کنند؛ بیشترین منفعت می برند.همچنین سهم افراد از بیمه، متناسب با بیمه پرداختی آنها نمی باشد.
۴-بخش بزرگی از هزینه های مردم، ناشی از بهداشت و درمان می باشد؛ بیمه ها در این بخش خوب عمل نکرده و مردم و بخشهای درمانی از آن راضی نیستند.
در ادامه راهکارهایی برای حل مشکلات نظام یارانه ها و بیمه بیان می شود.
پ۲-اصلاحات نظام یارانه ها و بیمه
۱-امتیازات تمام اشخاص حقیقی و حقوقی، متعلق به حساب عمومی است؛ بابت واگذاری این امتیازات، بخشی از سود آنها دریافت شده و برای تعدیل این امتیاز در جامعه، این سهم سود به حساب یارانه ها واریز می شود.خمس و زکات نیز بخشی از سود اشخاص حقیقی و حقوقی بابت حق الامتیاز است.
همچنین برای تعیین خمس و زکات و حق الامتیازها و تعیین دهک درآمدی، درآمد و سود همه اشخاص جامعه باید مشخص شده و همه اینها در سامانه جامع دارایی ها باید ثبت شود؛ در صورت تخلف، امتیازات لغو شده و جریمه می شوند.
۲-موقوفات به دو بخش موقوفات عام و خاص تقسیم می شود؛ منافع هر کدام از آنها به حساب یارانه عام یا خاص واریز می شود.همچنین کمکهای مردم، دولت و حساب عمومی به نیازمندان، به حساب یارانه های خاص و عام واریز می شود.
۳-به منظور شناسایی اشخاص نیازمند و میزان نیازشان باید سامانه جامع اطلاعاتی ایجاد شود؛ بر اساس دهکهای درآمدی و میزان نیازشان، به اشخاص امتیاز داده شده و بر همین اساس یارانه پرداخت می شود؛ همچنین تمام یارانه های پنهان و آشکار باید از اقتصاد برداشته شده و از طریق نظام یارانه ها پرداخت شود.
۴-ساختار بیمه باید اصلاح شود؛ بیمه های مختلف باید جمع آوری شده و یک بیمه واحد ایجاد شود؛ همچنین بیمه افراد شامل دو بیمه اجباری و اختیاری می باشد. درآمد عمومی، بیمه کارکنان، جریمه ها، حق بیمه ها، سهم یارانه های خاص و عام وارد حساب بیمه اجباری  می شود؛ همچنین پرداختهای بیمه مثل صورتحساب درمان، تسهیلات، تنخواه، مستمری ها و کمکهای مردمی وارد حساب بیمه اختیاری می شود.
 همچنین حق بیمه ها بر اساس ریسک اشخاص، افزایش یافته و مستمری بیمه نیز برای افراد بازنشسته و کم درآمد،درصدی از سرمایه بیمه اجباری آنها می باشد.
۵-تمام مراکز رسمی و غیر رسمی خدمات رسانی که هزینه ساختاری بسیار زیادی هم دارد؛ باید جمع آوری شود؛ به جای آن مرکز بیمه و یارانه و همچنین بانک دریافت و پرداخت بیمه و یارانه ایجاد شود.اینها نیز از طریق کارمزد خدمات، اداره می شوند.
۶-ساختار بیمه درمان باید اصلاح شود؛ در این ساختار افراد برای کارهای درمانی و داروخانه، مراجعه می کنند؛ آنها با کارت بانکی بیمه خود، هزینه ها را پرداخت می کنند؛ داروخانه، مطب یا بیمارستان، صورتحساب را الکترونیکی به مرکز بیمه و یارانه فرستاده و بعد از تایید، مبلغ معین سهم بیمه، به حساب شخص واریز می شود؛ همچنین برای هزینه های دارو و درمان در صورت لزوم، به بیمه شده ها تسهیلات قرض الحسنه یا تنخواه پرداخت می شود.
۷-در مرکز بیمه و یارانه، میزان نیازمندی همه افراد تعیین شده و در سامانه ثبت می شود؛ همچنین تمام بخشهایی که کمک می کنند مشخص می شود؛ میزان خسارت و بیماری برای همه اشخاص در همه زمینه ها ثبت می شود؛ میزان ریسک اشخاص و ریسک وظایف و مشاغل مشخص می شود.سهم خمس و زکات اشخاص و موقوفات مشخص می شود.
در بانک دریافت و پرداخت بیمه و یارانه نیز تمام حسابهای یارانه ای، حساب بیمه اختیاری و اجباری و حساب جریمه ها مشخص می شود؛ همچنین بر اساس تعیین مرکز بیمه و یارانه، میزان تسهیلات پرداختی به هر شخص بابت خسارت، بیماری و سایر نیازمندی ها مشخص شده و از محل صندوق بیمه به اشخاص پرداخت شده و اقساطش نیز از محل بیمه ها یا حق بیمه ها دریافت می شود؛  همچنین همه تسهیلات بصورت قرض الحسنه و بدون ضامن می باشد.همچنین بخشی از منابع این بانک، در جاهای مناسب مثل بانک تخصصی تسهیلات یا بورس سرمایه گذاری می شود.
با توجه به این مطالب باید گفت که ابتدا از طریق سامانه جامع اطلاعاتی، تمام دهکهای درآمدی و میزان نیازشان باید شناسایی و امتیاز بندی کرده و بر همین اساس یارانه ها را پرداخت کرد؛ همچنین بخشی از سود اشخاص حقیقی و حقوقی بابت حق الامتیاز حساب عمومی، موقوفات عام و خاص، یارانه های پنهان و آشکار و سایر کمکهای متفرقه مردم، وارد حساب یارانه خاص یا عام می شود.همچنین نظام بیمه باید اصلاح شده و همه بیمه ها باید یک بیمه واحد شده و همه ریسک اشخاص را پوشش دهد؛ هچنین بیمه به دو بخش اجباری و اختیاری تقسیم می شود؛ درآمد عمومی، جریمه ها، بیمه کارکنان و حق بیمه ها، سهم یارانه های خاص و عام وارد بیمه اجباری شده و پرداختهای بیمه مثل صورتحساب درمان، تسهیلات، تنخواه، مستمری ها و کمکهای مردمی، وارد بیمه اختیاری می شود؛ مستمری بیمه نیز درصدی از سرمایه بیمه اجباری می باشد.همچنین مردم از طریق کارت بیمه، هزینه های دارو و درمان خود را پرداخت کرده و بر اساس صورتحساب الکترونیکی مراکز درمانی و داروخانه ها، بخشی از مبلغ هزینه ها به حساب بیمه اشخاص، واریز می شود. همچنین از طریق بانک دریافت و پرداخت بیمه و یارانه، بابت خسارت و سایر نیازهای افراد، به آنها تسهیلات قرض الحسنه پرداخت شده و از محل حق بیمه ها و بیمه، اقساط تسهیلات بیمه پرداخت می شود.